Je staat bij de wijnboer op de hoek, of gewoon bij de Albert Heijn, en je oog valt op een fles met een kleur die niet rood en niet wit is. Oranje wijn heet het, en vijf jaar geleden stond het nog bijna nergens op de kaart. Nu duikt het op in elke serieuze wijnbar in Amsterdam, Utrecht en Rotterdam, en de supermarkten volgen schoorvoetend.
Wat oranje wijn precies is
Oranje wijn is eigenlijk witte wijn die gemaakt wordt zoals rode wijn. Normaal gesproken persen wijnmakers witte druiven direct, zodat het sap los komt van de schillen. Bij oranje wijn blijft het sap juist dagen, weken of soms maanden in contact met de schillen, pitten en steeltjes. Die schillen geven kleur, tannine en extra smaakstoffen af, en zo krijg je die amberachtige, oranje-gele tint.
De internationale wijnorganisatie OIV schrijft voor dat een wijn pas "skin contact" mag heten als de schillen minstens een maand met het sap meegaan. Sommige makers gaan veel verder en laten de wijn maandenlang op de schillen staan. Dat is precies waarom de ene oranje wijn heel anders smaakt dan de andere.
De techniek is trouwens niet nieuw. In Georgië maken wijnboeren al meer dan achtduizend jaar wijn op deze manier, in grote aarden kruiken die ze qvevri noemen. Wat nu een hippe trend lijkt, is dus eigenlijk de oudste wijnmethode die er is.
Waarom het nu overal op de kaart staat
Oranje wijn surft mee op de natuurwijn-golf die al een paar jaar aan de gang is. Horecaondernemers en sommeliers zoeken iets anders dan de bekende chardonnay of sauvignon blanc, en oranje wijn levert precies dat: een smaakprofiel dat niemand kan plaatsen bij de eerste slok. Voor restaurants is dat goud, want een fles die een gesprek op gang brengt, verkoopt zichzelf aan tafel.
Daar komt bij dat een nieuwe generatie wijndrinkers minder geïnteresseerd is in dure Bordeaux-klassiekers en meer in wijn met een verhaal. Een natuurlijke, ambachtelijke bereiding past bij dezelfde behoefte die ook het bierproeven populair maakt. Lees je meer over die kant van het verhaal, dan is onze gids over bierproeven een logische vervolgstap.
Ook de prijs helpt. Oranje wijn uit Georgië of Slovenië kost vaak minder dan een vergelijkbare naturelle Bourgogne, terwijl de wijn net zo veel aandacht trekt op een etiket of wijnkaart. Wie de hele geschiedenis van wijnmaken wil doorgronden om te snappen waarom dit zo'n kanteling is, vindt de basis in de geschiedenis van wijn.
Hoe oranje wijn smaakt (en waarom het soms tegenvalt)
Verwacht geen frisse, fruitige witte wijn. Door de schilcontact krijgt oranje wijn tannine, net als rode wijn, wat voor een drogere, stroevere afdronk zorgt. Veel flessen ruiken naar gedroogd fruit, noten, honing of zelfs een beetje naar cider of sherry. Dat is precies waarom de eerste slok mensen soms verrast of zelfs tegenvalt: je brein verwacht wit, en krijgt iets dat dichterbij rood zit.
Niet elke oranje wijn is hetzelfde. Een fles met twee weken schilcontact proeft heel anders dan een fles die zes maanden op de schillen heeft gestaan. Vraag daarom bij een wijnbar altijd even hoe lang de maceratie duurde, dan weet je ongeveer wat je kunt verwachten. Begin bij een kortere maceratie als je nog moet wennen aan het idee, en bouw van daaruit op.
Welke flessen je het beste kunt proberen
Voor een eerste kennismaking is een Sloveense of Friulaanse oranje wijn een veilige start, die regio's maken al decennia skin-contactwijn en hebben de techniek verfijnd. Denk aan een Ribolla Gialla uit Friuli-Venezia Giulia, of een Rebula uit het Sloveense deel van dezelfde heuvels. Beide zijn te vinden bij gespecialiseerde wijnwinkels en kosten meestal tussen de 15 en 25 euro.
Wil je direct naar de bron, zoek dan naar een Georgische qvevri-wijn gemaakt van de rkatsiteli-druif. Die is pittiger en stroever dan de Sloveense varianten, maar wel het meest authentieke startpunt. Een iets toegankelijker alternatief vind je bij Zuid-Afrikaanse producenten, die vaak chenin blanc of muscat d'Alexandrie gebruiken voor een rondere, fruitigere oranje wijn.
Zin in een cocktail in plaats van een glas wijn vanavond? Oranje wijn leent zich ook goed als basis voor een spritz-achtige mix met tonic en een schijfje sinaasappel. Meer ideeën daarvoor vind je in onze cocktailrecepten om thuis te proberen.
Dit bestel je de volgende keer dat je uit eten gaat
Zie je oranje wijn op de kaart staan, vraag de ober of sommelier gewoon naar de maceratietijd en bij welk gerecht ze hem aanraden. Oranje wijn combineert verrassend goed met gerechten die normaal lastig te matchen zijn met wijn, zoals een stevige kaasplank, gegrilde groenten met kruiden, of Aziatisch eten met gember en sojasaus. De tannine en het zuur vangen precies die smaken op waar een gewone witte wijn tekortschiet.
Je hoeft er niet meteen een hele kelder van aan te leggen. Eén fles bij de volgende etentje is genoeg om te ontdekken of dit jouw smaak is, en de kans is groot dat je gasten minstens net zo verrast zijn als jij de eerste keer.